Bijgewerkt 19 september 2026
Amsterdam was vanaf de jaren zeventig een van de plekken in Europa waar kunstenaars experimenteerden met video, performance, elektronische muziek en later internet. Op dit domein verscheen destijds zelf werk van een uitgever van kunst en nieuwe media. Deze site is een ander project, maar het onderwerp krijgt hier om die reden een eigen rubriek.
De Appel en de jaren zeventig
De Appel werd in 1975 opgericht door Wies Smals als podium voor onderzoek naar en presentatie van beeldende kunst. In de beginjaren lag de nadruk op performance, video en installaties, disciplines die in de gevestigde musea nog weinig ruimte kregen. De Appel groeide uit tot een instelling voor hedendaagse kunst met tentoonstellingen en een opleiding voor curatoren.
LI-MA: het archief van de Nederlandse mediakunst
Uit dezelfde periode stammen de verzamelingen die nu beheerd worden door LI-MA, voluit Living Media Art. LI-MA zet het werk voort van Montevideo, dat in Amsterdam video- en mediakunst verzamelde, verspreidde en toonde. De organisatie beheert en verspreidt een collectie van werk van meer dan vijfhonderd kunstenaars, van pioniers als Nan Hoover tot een nieuwe generatie. Daarnaast doet LI-MA onderzoek naar het bewaren van mediakunst, een vak op zich: afspeelapparatuur verdwijnt, software veroudert en bestandsformaten raken in onbruik. In 2026 was bij Nxt Museum een tentoonstelling te zien over de eerste jaren van Montevideo, samengesteld met LI-MA.
Sonic Acts en Paradiso
Sonic Acts werd in 1994 opgericht door Paradiso en de ArtScience Interfaculty van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten en het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Het festival begon als podium voor nieuwe ontwikkelingen in elektronische muziek en interdisciplinaire kunst en werd de eerste jaren in Paradiso gehouden. Sinds 2001 heeft elke editie een eigen thema. Sonic Acts werkt tegenwoordig ook buiten het festival, met onderzoek, opdrachten aan kunstenaars en coproducties met partners in binnen- en buitenland.
Waag Futurelab
In de Waag op de Nieuwmarkt, de oude stadspoort uit de vijftiende eeuw, is Waag Futurelab gevestigd. De organisatie richt zich op technologie en samenleving en werkt met kunstenaars, ontwerpers en onderzoekers. Het fablab in het gebouw maakt digitale productietechnieken toegankelijk; via de Fab Academy leren deelnemers in twintig weken met die apparatuur te werken. Het gebouw zelf staat beschreven in het artikel over musea in de binnenstad.
Nxt Museum in Noord
Nxt Museum opende in augustus 2020 in Amsterdam-Noord en richt zich op grootschalige, meeslepende installaties die met licht, geluid, sensoren en software werken. Het museum wordt gezien als het eerste in Nederland dat zich daar uitsluitend op toelegt. De tentoonstellingen zijn gemaakt om doorheen te lopen en spreken daardoor een ander publiek aan dan de klassieke kunstmusea. Meer over Noord staat in het buurtportret van Amsterdam-Noord.
Design
Voor vormgeving is het Stedelijk Museum de belangrijkste plek in de stad, met een collectie die affiches, meubels, sieraden en industrieel ontwerp omvat. Architectuur en toegepaste kunst van de vroege twintigste eeuw zijn het best te zien in de straten zelf: de Amsterdamse School heeft hele buurten gevormd. Daarover gaat het artikel over de Amsterdamse School.
Waar het werk te zien is
Mediakunst is minder vast aan een plek gebonden dan schilderkunst. Een deel van het werk is te zien in tentoonstellingen van Eye, het Stedelijk en Nxt Museum, een deel verschijnt op festivals en een deel is via distributie van LI-MA te huur voor vertoningen elders. Wie het veld wil volgen, houdt vooral de programma's van die instellingen in de gaten en kijkt in de jaaragenda naar de festivals in het najaar, wanneer het aanbod het grootst is.
Bron: LI-MA