Bijgewerkt 19 september 2026
Voor een stad van haar omvang heeft Amsterdam opvallend veel plekken voor fotografie en film. Twee musea voor fotografie liggen aan de Keizersgracht, het filmmuseum Eye staat tegenover Centraal Station aan de overkant van het IJ, en in het najaar komen er met Cinekid en IDFA twee grote filmfestivals bij.
Foam
Foam, voluit Fotografiemuseum Amsterdam, zit aan de Keizersgracht in een pand waar vroeger het Museum Fodor gevestigd was, dat in 1863 zijn deuren opende. Na een verbouwing opende Foam er in december 2001. Het museum heeft geen vaste opstelling, maar toont wisselende tentoonstellingen in alle genres: historische fotografie, documentaire, mode, kunstfotografie en nieuwsfoto's.
Vanaf het begin is jong talent een vast onderdeel van het programma. Naast tentoonstellingen van gevestigde namen laat Foam werk zien van fotografen aan het begin van hun loopbaan. Het museum is compact genoeg voor een bezoek van een uur of anderhalf.
Huis Marseille
Een paar honderd meter verderop, op Keizersgracht 401, staat Huis Marseille. Het grachtenpand dateert uit 1665 en is sinds 1999 een museum dat volledig gewijd is aan fotografie. Later kwam het buurpand op nummer 399 erbij. De tentoonstellingen worden verspreid over de kamers van beide huizen, met hun schouwen, plafonds en uitzicht op de gracht of de tuin. Daardoor voelt een bezoek anders dan een wandeling door witte museumzalen: de foto's hangen in woonvertrekken.
Huis Marseille toont zowel eigen collectie als wisselende tentoonstellingen, met veel aandacht voor hedendaagse fotografie uit binnen- en buitenland. De combinatie met Foam op dezelfde dag ligt voor de hand.
World Press Photo
De jaarlijkse tentoonstelling van World Press Photo gaat elk voorjaar in wereldpremière in de Nieuwe Kerk op de Dam. In 2026 opende de tentoonstelling op 24 april, waarna ze aan een wereldwijde tournee begon. De tentoonstelling toont de bekroonde foto's en projecten uit de wedstrijd van dat jaar en trekt veel bezoekers; in de weekenden is het er druk.
Eye Filmmuseum
Eye is het Nederlandse instituut voor film en staat aan de noordoever van het IJ, in de wijk Overhoeks in Amsterdam-Noord. Het witte, hoekige gebouw is ontworpen door het Weense bureau Delugan Meissl Associated Architects en werd op 4 april 2012 geopend. Daarvoor zat het Filmmuseum, zoals het toen heette, van 1975 tot begin 2012 in het paviljoen in het Vondelpark. In 2010 fuseerde het met onder meer Holland Film en het Nederlands Instituut voor Filmeducatie tot Eye.
Het gebouw heeft vier filmzalen, een tentoonstellingsruimte en een grote trappenhal met een terras aan het water. De programmering loopt van stomme film met live muziek tot nieuwe arthousefilms en retrospectieven. In de tentoonstellingen staan zowel filmmakers als kunstenaars centraal die met bewegend beeld werken. De pont van Centraal Station naar Buiksloterweg is gratis en vaart de hele dag; de overtocht duurt een paar minuten.
IDFA
Het International Documentary Film Festival Amsterdam, kortweg IDFA, is een van de grootste festivals voor documentaires ter wereld. Het festival vindt in november plaats in bioscopen en zalen verspreid over de stad. De editie van 2026 loopt van donderdag 12 tot en met zondag 22 november. Naast vertoningen zijn er gesprekken met makers en een programma voor professionals.
Cinekid
Cinekid is het festival voor film en media voor kinderen. Het vindt plaats in oktober; de editie van 2026 loopt van 10 tot en met 25 oktober. Naast films is er een MediaLab met games en interactieve installaties, en worden er prijzen uitgereikt voor film en games.
Wat verder
Amsterdam heeft daarnaast een reeks filmtheaters voor arthouse en klassiekers, van kleine zalen in de binnenstad tot grotere complexen. Wie een overzicht wil van de festivals door het jaar heen, vindt dat in de jaaragenda. De verbinding tussen film, video en kunst komt terug in het artikel over design en mediakunst, en de rol van Noord als nieuw cultureel gebied staat in het portret van Amsterdam-Noord.
Bron: Eye Filmmuseum