Bijgewerkt 19 september 2026
De binnenstad van Amsterdam is zelf een tentoonstelling van zeventiende-eeuwse bouwkunst, en een aantal musea zit in gebouwen die minstens zo interessant zijn als wat er binnen hangt. Een route langs het Rembrandthuis, de Waag, het H'ART Museum en de Nieuwe Kerk is in een dag te lopen.
Museum Het Rembrandthuis
Aan de Jodenbreestraat staat het huis waar Rembrandt van Rijn tussen 1639 en 1658 woonde en werkte. Hij had er zijn atelier, gaf er les en dreef er een kunsthandel. Het huis werd hem uiteindelijk te veel: de hypotheek drukte zwaar, en na zijn faillissement moest hij vertrekken. De inventaris die bij die gelegenheid werd opgemaakt, is bewaard gebleven en vormde later de basis voor de inrichting van het museum.
Bezoekers lopen door keuken, woonkamer, kunstkamer en atelier, ingericht zoals ze in Rembrandts tijd geweest kunnen zijn. Daarnaast bezit het museum een grote verzameling etsen van Rembrandt, die in wisselende selecties te zien is. Op gezette tijden wordt in het atelier gedemonstreerd hoe verf werd gemaakt en hoe een ets wordt gedrukt. Voor wie het Rijksmuseum al heeft gezien, is dit het logische vervolg: hier gaat het niet om de meesterwerken, maar om het werk en de werkplaats.
De Waag op de Nieuwmarkt
Op een paar minuten lopen van het Rembrandthuis staat de Waag, oorspronkelijk de Sint Antoniespoort in de middeleeuwse stadsmuur. Het is een van de twee stadspoorten die bewaard zijn gebleven; van de andere, de Regulierspoort, resteert alleen het onderste deel van de Munttoren. Toen de stad buiten de muren groeide, verloor de poort haar functie en werd ze een waaggebouw. Op de bovenverdieping hielden gilden hun vergaderingen, waaronder het chirurgijnsgilde, dat er openbare anatomische lessen gaf.
In het gebouw is nu Waag Futurelab gevestigd, een organisatie die werkt op het snijvlak van technologie, kunst en samenleving en onder meer een fablab heeft. Over die rol in de geschiedenis van de Amsterdamse nieuwe media gaat het artikel over design en mediakunst.
H'ART Museum aan de Amstel
Het H'ART Museum zit in de Amstelhof, een groot zeventiende-eeuws gebouw aan de Amstel tussen de Nieuwe Herengracht en de Nieuwe Keizersgracht. Tot 1 september 2023 heette het museum Hermitage Amsterdam en werkte het samen met de Hermitage in Sint-Petersburg. Het grote gebouw werd op 19 juni 2009 geopend. Na het verbreken van de banden met Rusland koos het museum een nieuwe naam en nieuwe partners, onder meer het Centre Pompidou in Parijs en het British Museum in Londen.
Het museum heeft geen eigen vaste collectie van betekenis, maar toont wisselende tentoonstellingen uit collecties van die partnermusea. Daardoor verschilt het aanbod sterk per seizoen. De binnenplaats en de oude regentenkamers van de Amstelhof zijn ook buiten de tentoonstellingen de moeite waard.
De Nieuwe Kerk op de Dam
Naast het Paleis op de Dam staat de Nieuwe Kerk, waar geen kerkdiensten meer worden gehouden maar wel tentoonstellingen. Die zijn vaak cultuurhistorisch van aard. Elk voorjaar opent hier de tentoonstelling van World Press Photo met de bekroonde persfoto's van dat jaar; in 2026 was dat op 24 april. Daarna reist de tentoonstelling de wereld rond. Meer over fotografie in Amsterdam staat in de rubriek fotografie en film.
Een route
Een praktische volgorde begint bij het Rembrandthuis, gaat via de Nieuwmarkt en de Waag door de oude binnenstad naar de Dam en eindigt met een wandeling langs de Amstel naar het H'ART Museum. Wie liever met de metro reist: station Waterlooplein ligt naast het Rembrandthuis, station Nieuwmarkt bij de Waag. De grote musea van het Museumplein passen niet meer in dezelfde dag, tenzij er maar één museum op het programma staat.
Wie tussendoor wil zitten, vindt rond de Nieuwmarkt en langs de Amstel genoeg cafés.